KIBRIS ADASI VE KARŞIYAKA (VASİLYA) KÖYÜ

 

            Kıbrıs Adının Finike kökenli olduğunu savunan tarihçiler vardır. Finike dilinde Kubru, kıyı anlamına gelmektedir.

            Türkiye’nin 40 mil yakınında bulunan ada tarih boyunca Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının sıkıştırmaları ile doğmuştur. Yerbilimcilere göre ada her yıl 2.5 cm Türkiye’ye  yaklaşmaktadır.

            M.Ö 1450 yılında Eski Mısırlıların egemenliği altına giren Kıbrıs daha sonra da Hititliler tarafından fethedilmiştir. 1432’den başlayarak adada Venedik etkisinin geliştiği görülür. Ada, Venedikli korsanların elinde iken Akdeniz’de üstünlüğünü kurmaya başlayan Osmanlı İmparatorluğu’nu rahatsız ediyordu.

            II. Sultan Selim Kıbrıs’ın fethinin zorunlu olduğuna inanıyordu.1 Temmuz 1570’de başlayan fetih hareketi 1 Ağustos 1571’de tamamlandı. Fetihten sonra 20,000 askerin yanı sıra 10,000 de sanatkar ailenin Kıbrıs’a gönderilmesi kararlaştırıldı.

            Bir sürgün hükmüne göre Anadolu, Karaman, Rum ve Dülkadriye kadıları şehir ve kasabalarda oturan zanaatkarlar ve meslek sahipleri arasından seçilerek 572 hane Kıbrıs’a gönderildi.

            Karşıyaka köyü ve bölgeyle ilgili ilk kayıtlara 1248 tarihli Osmanlı arşivlerinde rastlanmıştır. Bölge Kerine veya Girinye olarak kaydedilmiş 44 yerleşim yerinden biri olabilir. Bu kayıtlar orada yaşayan halkla ilgili değil, emlak ve arazi kayıtlarıdır.

            Karşıyaka (Vasilya) köyü, Lapta kasabasının batısında Beşparmak dağlarının bitiş noktasındaki en yüksek tepenin altında kurulmuş bir köydür. Beşparmak dağının kuzey yamacında, dağın hemen dibinde kurulmuştur. Çevresi harup ve zeytin ağaçları ile çevrilidir. Köyün hemen yanında ise Sina Manastırı (Sina dağı eteğinde St. Katherine Manastırı) kurulmuştur.

            Köye bu ismin nasıl ve neden verildiği bilinmiyor. Yalnız halk dilinde bazı rivayetler dolaşmaktadır. Bu rivayetlerden birine göre; bu bölgedeki Kraliçe’nin  Vasili adında bir oğlu varmış. Vasili bilinmeyen kişiler tarafından Fransa’da öldürülmüş ve Redmos deresine atılmış. Kızkardeşi kardeşinin ölüm haberi üzerine evinin damına çıkarak intihar etmiş. İki çocuğunu birden kaybeden Kraliçe bu bölgeye onların anısına Vasili, Vasilya adını vermiş. Mitolojiye göre de  bu iki kardeş Tanrı katında birleşmiş ve dünyayı korumak için Tanrı tarafından görevlendirilmişler.

            Bir başka iddiaya göre ise Karşıyaka köyü aslında bir Maronit köyü idi ve Osmanlı aileleri köye yerleşirken bir kısmı köyden ayrıldı, kalanlar da zamanla Ortodoks Rum oldular.

            1964 yılına kadar köyde Türkler ve Rumlar karma olarak yaşıyorlardı. 18 Mart 1956 tarihinde erkekler köy dışında çalışırken gündüz vakti sarhoş olan Rumlar köye saldırmışlar, 75 kişilik köyde 17 kişiyi yaralamışlardı. Bu olaydan sonra köylü 1963 yılına kadar büyük bir korku ile yaşadı.

Design By eygun